Lektury liceum na poziomie rozszerzonym obejmują wszystkie pozycje z zakresu podstawowego oraz dodatkowe utwory wskazane w podstawie programowej. Poniżej znajduje się lista lektur unikalnych dla rozszerzenia, z podziałem na teksty poznawane w całości i we fragmentach.
Lektury rozszerzone czytane w całości
Te utwory należy znać jako pełne dzieła. Nie są one powtórzeniem listy podstawowej, lecz stanowią dodatkowy zakres dla uczniów realizujących język polski na poziomie rozszerzonym.
| Autor | Tytuł |
|---|---|
| Jan Kochanowski | Treny – jako cykl poetycki |
| William Szekspir | Hamlet |
| Juliusz Słowacki | Kordian |
| Michaił Bułhakow | Mistrz i Małgorzata |
| Stanisław Ignacy Witkiewicz | Szewcy |
| Tadeusz Konwicki | Mała Apokalipsa |
| Janusz Głowacki | Antygona w Nowym Jorku |
Lektury rozszerzone czytane we fragmentach
W przypadku tych pozycji wymagania dotyczą znajomości wskazanych fragmentów, a nie całego utworu. Trzeba jednak rozumieć ich sens, problematykę i znaczenie w kontekście całości dzieła.
| Autor | Tytuł | Uwagi |
|---|---|---|
| Homer | Odyseja | Fragmenty |
| Dante Alighieri | Boska komedia | Fragmenty |
| Franz Kafka | Proces | Fragmenty |
| Bruno Schulz | Sklepy cynamonowe | Wybrane opowiadania |
| Sławomir Mrożek | Wybrane opowiadanie | Jeden utwór wskazany w zakresie wymagań |
| Gustaw Herling-Grudziński | Wybrany esej | Jeden esej |
| Zbigniew Herbert | Wybrany esej | Jeden esej |
Jak wybrać powieść realistyczną lub naturalistyczną?
W ramach rozszerzenia nie trzeba czytać wszystkich wymienionych powieści. Obowiązuje wybór jednej z czterech pozycji:
- Honoré de Balzac – Ojciec Goriot
- Charles Dickens – Klub Pickwicka
- Mikołaj Gogol – Martwe dusze
- Gustaw Flaubert – Pani Bovary
Wybrana powieść należy do dodatkowego zakresu rozszerzonego. W praktyce oznacza to, że uczeń powinien znać jej treść, bohaterów, problemy i sposób przedstawienia rzeczywistości.
Jak korzystać z lektur na maturze?
Na maturze rozszerzonej można odwoływać się zarówno do lektur z poziomu podstawowego, jak i do utworów przypisanych do rozszerzenia. Lista rozszerzona nie zastępuje więc podstawowej. Uczeń przygotowujący się do egzaminu na tym poziomie powinien znać oba zakresy, zwracając uwagę na to, czy dany utwór jest wymagany w całości, czy tylko we fragmentach.
W wypracowaniu można łączyć lektury z obu poziomów, jeśli pomagają rozwinąć argumentację i odpowiedzieć na temat. Rozszerzenie zwiększa zatem zakres dostępnych tekstów, ale nie usuwa obowiązku znajomości pozycji podstawowych.
