Jakie przedmioty odchodzą w 1 klasie liceum?

W 1 klasie liceum naprawdę mało przedmiotów znika całkowicie po jednym roku – większość nadal ciągnie się przez kolejne klasy albo wraca w formie rozszerzenia. Na starcie żegnasz się z kilkoma zajęciami z podstawówki, za to dochodzą nowe, jak historia i teraźniejszość czy biznes i zarządzanie. Po samej pierwszej klasie kończą się zwykle: edukacja dla bezpieczeństwa oraz wybrany przez szkołę przedmiot typu plastyka, muzyka, filozofia lub łacina z kulturą antyczną. Jeśli chcesz spokojnie zaplanować naukę i rozszerzenia, dobrze jest wiedzieć dokładnie, co odchodzi, a co zostaje na kolejne lata.

Co zmienia się w przedmiotach po przejściu z 8 klasy do liceum?

Dla ucznia po 8 klasie największym zaskoczeniem bywa to, że w liceum dochodzi nowych lekcji, a nie od razu coś znika. W 1 klasie masz 14 przedmiotów obowiązkowych na poziomie podstawowym, a do tego możesz mieć religię lub etykę oraz pierwsze rozszerzenia. Dni są dłuższe, bo tygodniowo wychodzi zwykle około 31 godzin lekcyjnych.

Zmienia się też sam układ przedmiotów. Treści z „przyrody” są rozbite na biologię, chemię, fizykę i geografię, a typowa „informatyka” ma często bardziej techniczny charakter niż w podstawówce. Do tego dochodzą przedmioty, z którymi nie miałeś wcześniej do czynienia w takiej formie, jak:

• historia i teraźniejszość – łączy historię najnowszą z elementami wiedzy o społeczeństwie,
• biznes i zarządzanie – wprowadzenie w ekonomię, finanse osobiste i działanie firm,
• drugi język obcy nowożytny albo łacina jako drugi język,
• przedmiot wybrany przez dyrektora: filozofia, plastyka, muzyka lub język łaciński i kultura antyczna.

W efekcie po wejściu do liceum przedmiotów jest więcej niż w 8 klasie, a pytanie „co odchodzi” dotyczy tak naprawdę dwóch rzeczy: których przedmiotów z podstawówki już nie ma i które licealne kończą się po pierwszej klasie.

Jakie przedmioty odchodzą już po 1 klasie liceum?

Jeśli patrzysz wyłącznie na 1 klasę liceum, tylko kilka zajęć jest z góry zaplanowanych jako „jednoroczne”. Po ich zaliczeniu nie wracają w kolejnych latach – chyba że szkoła wprowadzi je osobno jako przedmioty uzupełniające albo rozszerzenia. Dotyczy to zwłaszcza bezpieczeństwa, przedmiotów artystycznych i niektórych zagadnień ekonomicznych.

Edukacja dla bezpieczeństwa oraz wybrany przez dyrektora przedmiot (filozofia, plastyka, muzyka lub łacina z kulturą antyczną) są realizowane w liceum ogólnokształcącym tylko w 1 klasie.

Edukacja dla bezpieczeństwa

Edukacja dla bezpieczeństwa to klasyczny przykład przedmiotu, który odchodzi zaraz po 1 klasie. Ramowy plan nauczania przewiduje go w wymiarze 1 godziny tygodniowo wyłącznie w klasie I. W kolejnych latach nie ma już osobnych lekcji EDB, choć niektóre szkoły wracają do tych treści na zajęciach wychowawczych czy szkoleniach z pierwszej pomocy.

Na EDB uczysz się m.in. zasad udzielania pierwszej pomocy, zachowania w sytuacjach kryzysowych, podstaw obronności państwa oraz funkcjonowania służb ratunkowych. Warto potraktować te zajęcia serio, bo po ich zakończeniu nie ma już kolejnego, „ciągłego” przedmiotu o bezpieczeństwie. Później ten obszar pojawia się już tylko epizodycznie, np. przy okazji próbnych ewakuacji czy warsztatów z ratownikiem.

Filozofia, plastyka, muzyka lub łacina

Druga grupa przedmiotów, które w praktyce odchodzą po 1 klasie, to zajęcia wybierane przez dyrektora szkoły. Rozporządzenie mówi jasno: w 1 klasie liceum dyrektor musi wybrać jeden przedmiot spośród następujących: filozofia, plastyka, muzyka lub język łaciński i kultura antyczna. Ten wybrany przedmiot realizujesz przez 1 godzinę tygodniowo, tylko w klasie pierwszej.

Co to oznacza dla ciebie? W większości liceów wygląda to tak, że:

• masz przez rok np. plastykę lub muzykę,
• dostajesz z niej ocenę roczną na świadectwie I klasy,
• w 2 i 3 klasie ten konkretny przedmiot już się nie pojawia,
• jedynie w szkołach o profilu artystycznym może być inaczej, bo tam plastyka lub muzyka stają się rozszerzeniem.

Wyjątkiem jest sytuacja, gdy szkoła prowadzi rozszerzenia z filozofii, historii sztuki albo łaciny – wtedy te nazwy wracają w siatce godzin, ale już jako osobne, bardziej zaawansowane zajęcia, wybierane świadomie przez uczniów.

Biznes i zarządzanie w 1 klasie

Biznes i zarządzanie to nowy przedmiot, który zastąpił dawne „podstawy przedsiębiorczości”. Przepisy dopuszczają kilka wariantów jego realizacji, dlatego w jednych szkołach masz go tylko w 1 klasie, w innych w 2, a jeszcze gdzie indziej – w 1 i 2 klasie. Minimalny wymiar w całym cyklu to 2 godziny tygodniowo, rozłożone na wybrane lata.

Rozporządzenie MEN przewiduje trzy scenariusze rozłożenia godzin biznesu i zarządzania:

1. tylko w klasie I – wtedy w I klasie masz więcej godzin, a przedmiot odchodzi po pierwszym roku,
2. tylko w klasie II – w I klasie go nie ma, za to pojawia się później,
3. w klasach I i II – godziny są podzielone na dwa lata, a w 3 i 4 klasie ten przedmiot już nie występuje.

W praktyce wiele liceów decyduje się na realizację biznesu i zarządzania właśnie w klasie pierwszej (lub pierwszej i drugiej), co sprawia, że w okolicach matury nie masz już oddzielnych lekcji z tego zakresu. Wiedza ekonomiczna pojawia się wtedy raczej na rozszerzeniach, np. z WOS-u lub geografii.

Jakie przedmioty kończą się dopiero po kolejnych klasach?

Większość przedmiotów nie odchodzi w 1 klasie, tylko jest rozciągnięta na kilka lat nauki. Język polski, język obcy nowożytny, matematyka i wychowanie fizyczne pojawiają się w planie od 1 do 4 klasy. Zajęcia z wychowawcą też masz co roku, choć zwykle tylko po 1 godzinie tygodniowo.

Inny schemat dotyczy przedmiotów przyrodniczych i ścisłych. Ramowy plan dla czteroletniego liceum przewiduje, że biologia, chemia, fizyka, geografia oraz informatyka są rozłożone na kilka klas, w sumie po 3 lub 4 godziny tygodniowo w całym cyklu. Dzięki temu masz czas przejść spokojnie od podstaw do trudniejszych zagadnień, a potem zdecydować, czy któryś z tych przedmiotów bierzesz jako rozszerzenie.

Przedmioty takie jak biologia, chemia, fizyka, geografia i informatyka kończą się zwykle dopiero w 3 klasie liceum, a nie po pierwszym roku nauki.

Historia i przedmioty społeczne mają jeszcze inną logikę. Historyczne podstawy realizujesz przez kilka lat, do tego dochodzi historia i teraźniejszość oraz edukacja obywatelska. W zależności od rocznika i planu nauczania część z tych zajęć kończy się w 2 lub 3 klasie, lecz nie znikają one już po samym pierwszym roku. Jeżeli wybierzesz historię lub WOS w zakresie rozszerzonym, kontakt z tymi przedmiotami zachowujesz aż do matury.

Których przedmiotów z podstawówki nie ma już w liceum?

Pytanie „jakie przedmioty odchodzą w 1 klasie liceum” często oznacza też ciekawość, czego już nie będzie po 8 klasie. Zmiana szkoły oznacza bowiem pożegnanie z częścią znanych z podstawówki lekcji, nawet jeśli podobne treści pojawią się później w innym układzie.

W typowym liceum nie znajdziesz już w siatce godzin takich przedmiotów jak:

• „przyroda” jako jeden łączny przedmiot – zastępują ją osobno biologia, chemia, fizyka i geografia,
• technika lub zajęcia praktyczno-techniczne – ich elementy przejmują biznes i zarządzanie, informatyka oraz projekty szkolne,
• plastyka i muzyka jako stałe przedmioty co roku – pojawiają się tylko w 1 klasie, jeśli wybierze je dyrektor,
• zintegrowana edukacja wczesnoszkolna – w liceum wszystkie treści są rozbite na konkretne przedmioty.

Zmienia się także rola niektórych zajęć. Informatyka przestaje być prostymi „zajęciami komputerowymi”, bo w liceum wchodzi programowanie, arkusze kalkulacyjne, bazy danych czy elementy bezpieczeństwa w sieci. WOS częściowo przenosi się do historii i teraźniejszości oraz edukacji obywatelskiej, a dawniej znane „podstawy przedsiębiorczości” zastępuje wspomniany już biznes i zarządzanie.

W 1 klasie liceum przedmioty dzielą się na obowiązkowe w zakresie podstawowym i wybrane przez ucznia przedmioty rozszerzone, a przedmioty „odchodzące” są raczej wyjątkiem niż regułą.

Taki układ oznacza, że zamiast martwić się, co znika po 1 klasie, bardziej opłaca się skupić na wyborze rozszerzeń i profilu, który trzyma się twoich planów maturalnych. Stałe filary – język polski, matematyka, języki obce i WF – zostają z tobą przez wszystkie cztery lata liceum.