Tak, ale nie każda praktyka w szkole branżowej jest płatna. Wynagrodzenie otrzymuje uczeń, który ma status młodocianego pracownika i podpisał z pracodawcą umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego. Same zajęcia praktyczne organizowane w ramach programu szkoły, bez umowy o pracę, nie dają automatycznie prawa do pensji.
Czy praktyki w szkole branżowej są płatne?
O płatności decyduje nie sama nazwa „praktyki”, lecz forma, w jakiej uczeń zdobywa zawód. W szkole branżowej praktyczna nauka zawodu może odbywać się jako zajęcia praktyczne wynikające z programu nauczania albo jako przygotowanie zawodowe na podstawie umowy o pracę.
W pierwszym wariancie szkoła zawiera z firmą umowę o praktyczną naukę zawodu, a uczeń realizuje obowiązkowe zajęcia pod nadzorem instruktora. Taka umowa nie jest umową o pracę, dlatego sama obecność w zakładzie nie oznacza prawa do wynagrodzenia.
Drugi wariant dotyczy młodocianego pracownika. Uczeń podpisuje wtedy z pracodawcą umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego. Otrzymuje wynagrodzenie, podlega ubezpieczeniom społecznym i ma uprawnienia wynikające z Kodeksu pracy.
Praktyki szkolne a praca młodocianego
Te dwie formy mogą wyglądać podobnie, ponieważ w obu przypadkach uczeń wykonuje zadania zawodowe u pracodawcy. Różnią się jednak podstawą prawną i skutkami dla ucznia. Najważniejsze różnice przedstawiają się następująco:
- Zajęcia praktyczne – są częścią programu szkoły, odbywają się na podstawie umowy między szkołą a pracodawcą i co do zasady nie wiążą się z wypłatą pensji.
- Przygotowanie zawodowe – opiera się na umowie o pracę zawartej z uczniem, który uzyskuje status młodocianego pracownika.
- Wynagrodzenie – jest obowiązkowe przy umowie o pracę w celu przygotowania zawodowego, ale nie wynika automatycznie z samego odbywania zajęć praktycznych.
- Dokumentacja – praktykę szkolną potwierdzają dokumenty szkoły, natomiast zatrudnienie młodocianego powinno być potwierdzone między innymi umową i późniejszym świadectwem pracy.
Praktyczna nauka zawodu jest obowiązkowym elementem kształcenia, ale obowiązek jej odbycia nie oznacza jeszcze obowiązku wypłaty wynagrodzenia. Odpowiedź na pytanie o pieniądze zawsze zależy od tego, czy uczeń ma zawartą umowę o pracę.
Ile wynosi wynagrodzenie młodocianego pracownika?
Minimalne wynagrodzenie nie jest ustalane jako jedna stała kwota dla wszystkich uczniów. Przepisy wiążą je z przeciętnym wynagrodzeniem w gospodarce narodowej. Ponieważ ten wskaźnik się zmienia, zmienia się również kwota brutto wypłacana uczniowi.
| Rok nauki | Minimalny procent przeciętnego wynagrodzenia |
|---|---|
| Pierwszy | 8% |
| Drugi | 9% |
| Trzeci | 10% |
Podane wartości są stawkami minimalnymi. Pracodawca może ustalić wyższe wynagrodzenie, jeśli przewiduje to umowa lub wewnętrzne zasady obowiązujące w firmie. Nie należy natomiast przenosić aktualnej kwoty z jednego okresu na kolejny, ponieważ podstawą obliczenia jest ruchomy wskaźnik przeciętnego wynagrodzenia.
Zasady wynagradzania młodocianych pracowników wynikają między innymi z przepisów dotyczących przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania. Organizację praktycznej nauki zawodu określa natomiast Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 22 lutego 2019 roku w sprawie praktycznej nauki zawodu.
Co zyskuje uczeń zatrudniony jako młodociany?
Wynagrodzenie to tylko jedna z konsekwencji podpisania umowy o pracę. Uczeń zyskuje także uprawnienia związane z zatrudnieniem:
- Składki ZUS – pracodawca zgłasza młodocianego do ubezpieczeń społecznych zgodnie z zasadami dotyczącymi zatrudnienia.
- Staż pracy – okres zatrudnienia może być uwzględniany jako okres pracy, jeśli został prawidłowo udokumentowany.
- Doświadczenie zawodowe – uczeń poznaje realne stanowisko pracy, zasady BHP i organizację wykonywania zawodu.
- Świadectwo pracy – po zakończeniu zatrudnienia dokument potwierdza pracę, a nie tylko realizację szkolnych zajęć praktycznych.
Sam fakt wykonywania praktyki u pracodawcy nie wystarcza do uznania jej za zatrudnienie. Decydujące znaczenie ma indywidualna umowa o pracę zawarta z uczniem. Umowa między szkołą a firmą służąca organizacji zajęć praktycznych nie tworzy takiego stosunku pracy.
Co sprawdzić w dokumentach?
Jeżeli nie wiesz, czy za praktyki należy Ci się wypłata, sprawdź dokumenty w następującej kolejności:
- Ustal, czy podpisano z Tobą umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego.
- Sprawdź, czy dokument wskazuje Cię jako młodocianego pracownika.
- Poszukaj informacji o wysokości wynagrodzenia, terminie wypłaty i roku nauki.
- Zapytaj szkołę lub pracodawcę, na jakiej podstawie odprowadzane są składki ZUS.
Najważniejsza jest umowa z pracodawcą. Jeśli realizujesz wyłącznie zajęcia praktyczne na podstawie porozumienia szkoły z firmą, nie zakładaj, że przysługuje Ci pensja. Jeśli natomiast zawarłeś umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, wynagrodzenie na poziomie co najmniej 8%, 9% albo 10% przeciętnego wynagrodzenia zależy od roku nauki.
Informacje dotyczące stawek i zasad zatrudnienia odnoszą się do ogólnych reguł obowiązujących dla młodocianych pracowników. W razie wątpliwości sprawdź aktualne przepisy oraz treść własnej umowy z pracodawcą.



