W 4-letnim liceum ogólnokształcącym WOS nie występuje w zakresie podstawowym. Podstawa programowa przewiduje Wiedzę o Społeczeństwie wyłącznie jako przedmiot w zakresie rozszerzonym, wybierany przez uczniów zainteresowanych naukami społecznymi.

Status WOS w 4-letnim liceum

Taki model wynika z Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 30 stycznia 2018 r. w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia. Akt obejmuje między innymi podstawę programową dla czteroletniego liceum, obowiązującą od roku szkolnego 2019/2020.

W wykazie przedmiotów dla liceum WOS został wskazany jako przedmiot realizowany wyłącznie w zakresie rozszerzonym. Nie oznacza to więc, że każdy uczeń ma WOS w planie lekcji. O tym, czy przedmiot zostanie uruchomiony, decyduje organizacja kształcenia w danym liceum i wybór profilu lub rozszerzeń.

WOS a Historia i Teraźniejszość

Brak WOS-u w zakresie podstawowym nie oznacza całkowitego pominięcia edukacji obywatelskiej. Treści obywatelskie przewidziane dla poziomu podstawowego zostały ujęte w przedmiocie Historia i Teraźniejszość (HiT). WOS pogłębia te zagadnienia na poziomie rozszerzonym, natomiast HiT pełni funkcję przedmiotu podstawowego.

Przedmiot Zakres Rola w edukacji obywatelskiej
Wiedza o Społeczeństwie Rozszerzony Pogłębiona analiza społeczeństwa, państwa, prawa i polityki
Historia i Teraźniejszość Podstawowy Realizacja podstawowych treści dotyczących najnowszych dziejów oraz życia społecznego i obywatelskiego

Zakresy tych przedmiotów nie są więc równoważne. Uczeń, który nie wybiera rozszerzenia z WOS-u, nadal realizuje określone treści obywatelskie w ramach HiT-u, ale nie przechodzi pełnego programu rozszerzonej Wiedzy o Społeczeństwie.

Jakie zagadnienia obejmuje rozszerzony WOS?

Szczegółowe wymagania znajdują się w odpowiednim załączniku do rozporządzenia. Program rozszerzony obejmuje między innymi następujące obszary:

  • Człowiek w społeczeństwie – role społeczne, grupy, wspólnoty i procesy społeczne.
  • System polityczny Rzeczypospolitej Polskiej – organy państwa, zasady ustrojowe i uczestnictwo obywateli w życiu publicznym.
  • Prawo – podstawowe zagadnienia prawa cywilnego, karnego, rodzinnego i konstytucyjnego.
  • Stosunki międzynarodowe i integracja europejska – miejsce Polski w relacjach międzynarodowych oraz funkcjonowanie Unii Europejskiej.

Najbardziej wiarygodnym źródłem pełnego wykazu wymagań pozostaje aktualny tekst rozporządzenia MEN i jego załączników publikowany w oficjalnych serwisach administracji publicznej oraz w Dzienniku Ustaw.