Od roku szkolnego 2024/2025 w liceach czteroletnich i technikach pięcioletnich obowiązuje uszczuplona podstawa programowa z chemii. Od matury w 2025 roku egzamin w Formule 2023 opiera się na wymaganiach ogólnych i szczegółowych tej podstawy, a nie na przejściowych wymaganiach egzaminacyjnych.
Szybka informacja: aktualny dokument określa Rozporządzenie Ministra Edukacji z 28 czerwca 2024 r., opublikowane w Dz.U. z 2024 r. poz. 1019. Przy przygotowaniach do matury warto korzystać z aktualnej podstawy dostępnej w serwisie CKE, a nie z opracowań odnoszących się wyłącznie do dokumentów z 2018 roku.
Zakres podstawowy a rozszerzony
Podstawa programowa rozróżnia dwa poziomy nauczania chemii. Zakres podstawowy daje ogólne podstawy rozumienia substancji, reakcji chemicznych, obliczeń, bezpieczeństwa pracy i doświadczeń. Zakres rozszerzony obejmuje szerszy materiał oraz bardziej złożone obliczenia, interpretacje i doświadczenia.
| Cecha | Zakres podstawowy | Zakres rozszerzony |
|---|---|---|
| Cel kształcenia | Opanowanie podstawowych pojęć, praw chemicznych i umiejętności potrzebnych w nauce oraz życiu codziennym. | Pogłębione rozumienie procesów chemicznych, samodzielne rozwiązywanie problemów i analiza doświadczeń. |
| Charakter wymagań | Podstawowe właściwości substancji, reakcje, stechiometria, roztwory, chemia organiczna i ochrona środowiska. | Większa szczegółowość, trudniejsze zależności między budową substancji a jej właściwościami oraz bardziej wymagające obliczenia. |
| Zastosowanie edukacyjne | Ścieżka dla uczniów, którzy nie planują pogłębionej nauki chemii. | Ścieżka szczególnie ważna dla osób planujących studia przyrodnicze, medyczne, farmaceutyczne lub biotechnologiczne. |
Sam wybór zakresu nie przesądza o przyjęciu na konkretny kierunek. Uczelnia określa własne zasady rekrutacji, dlatego przed wyborem przedmiotu maturalnego trzeba sprawdzić wymagania wybranych studiów. W wielu przypadkach chemia na poziomie rozszerzonym jest jednak potrzebna do konkurowania o miejsce na medycynie, farmacji, chemii i kierunkach pokrewnych.
Najważniejsze zmiany w podstawie od 2024/2025 roku
Nowy dokument ograniczył część treści obecnych w podstawie z 2018 roku. Uczeń przygotowujący się do matury nie powinien bez sprawdzenia przenosić pełnych list zagadnień ze starszych repetytoriów. Wśród wskazanych w materiałach CKE i opracowaniach dotyczących zmiany znalazły się:
- Elektroliza została usunięta z aktualnego zakresu.
- Obliczenia termochemiczne zostały ograniczone w porównaniu z wcześniejszym zakresem.
- Reakcje amidów nie należą do wskazanych aktualnie treści wymaganych w takim zakresie jak wcześniej.
- Część wymagań szczegółowych została uproszczona lub usunięta, dlatego aktualny dokument ma pierwszeństwo przed archiwalnymi wymaganiami egzaminacyjnymi.
Nie oznacza to, że każdy temat wymieniony w starszej książce jest całkowicie nieprzydatny. Może pomagać w zrozumieniu innych zagadnień, ale nie należy traktować go automatycznie jako obowiązkowego elementu matury. Zakres rozszerzony nadal wymaga rozumowania, wykonywania obliczeń, interpretowania informacji oraz pracy z doświadczeniami chemicznymi.
Gdzie znaleźć aktualną podstawę programową z chemii?
Pełnej treści dokumentu należy szukać w dwóch oficjalnych źródłach:
- Dziennik Ustaw – Rozporządzenie Ministra Edukacji z 28 czerwca 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 1019.
- Serwis CKE – dokument „Podstawa programowa z chemii – zakres rozszerzony od 2025 r.” oraz materiały dotyczące matury w Formule 2023.
Przy korzystaniu z materiałów internetowych sprawdź datę ich aktualizacji. Strony opisujące wymagania egzaminacyjne z lat 2023–2024 mogą przedstawiać rozwiązania przejściowe, które nie obowiązują już jako główna podstawa matury od 2025 roku.
Najważniejsza zasada jest prosta: przygotowanie do matury z chemii powinno opierać się na podstawie programowej z 2024 roku i aktualnych materiałach CKE, a nie na samej podstawie z 2018 roku ani na archiwalnych wymaganiach egzaminacyjnych.



