„Egzamin komisyjny” w liceum zwykle oznacza egzamin sprawdzający, czyli procedurę zakwestionowania rocznej oceny klasyfikacyjnej. Nie należy mylić go z egzaminem poprawkowym, który dotyczy oceny niedostatecznej. Wniosek o egzamin sprawdzający składa się do dyrektora szkoły, zazwyczaj w terminie 5 dni roboczych od dnia zakończenia zajęć dydaktyczno-wychowawczych.
Egzamin sprawdzający a poprawkowy – czym się różnią?
Egzamin sprawdzający służy zakwestionowaniu sposobu ustalenia rocznej oceny klasyfikacyjnej. Uczeń albo jego rodzic wskazuje, że ocena mogła zostać wystawiona niezgodnie z przepisami, kryteriami oceniania lub statutem szkoły.
Egzamin poprawkowy dotyczy natomiast sytuacji, w której uczeń otrzymał na koniec roku ocenę niedostateczną z jednego albo dwóch obowiązkowych zajęć edukacyjnych. Zasady tego egzaminu wynikają między innymi z art. 44m ustawy o systemie oświaty. Wniosek o egzamin sprawdzający nie jest więc sposobem na poprawienie każdej oceny, z której uczeń jest niezadowolony.
Najważniejsze różnice przedstawiają się następująco:
- Egzamin sprawdzający – służy odwołaniu od rocznej oceny, gdy kwestionowany jest sposób jej wystawienia.
- Egzamin poprawkowy – umożliwia podejście do egzaminu po otrzymaniu oceny niedostatecznej.
- Adresat podania – w obu przypadkach jest nim dyrektor szkoły, choć szczegółowe wymagania może określać statut liceum.
- Podstawa argumentacji – przy egzaminie sprawdzającym trzeba wskazać naruszenie zasad oceniania, a nie tylko niezadowolenie z wyniku.
Jak i kiedy złożyć podanie?
Procedura wymaga zachowania terminu i właściwej formy. Przed złożeniem dokumentu sprawdź statut szkoły oraz informacje przekazane przez sekretariat, ponieważ placówka może określać techniczne zasady przyjmowania wniosków.
- Ustal, czy chodzi o egzamin sprawdzający, czy o egzamin poprawkowy.
- Sprawdź datę zakończenia zajęć dydaktyczno-wychowawczych i oblicz 5 dni roboczych na złożenie wniosku o egzamin sprawdzający.
- Zaadresuj podanie do dyrektora liceum.
- Opisz kwestionowaną ocenę i przedstaw konkretne uzasadnienie odnoszące się do statutu szkoły lub zasad oceniania.
- Złóż dokument w sekretariacie albo w sposób wskazany przez szkołę i zachowaj potwierdzenie jego złożenia.
Pełnoletni uczeń może złożyć podanie samodzielnie. Jeżeli uczeń jest niepełnoletni, wniosek powinien złożyć rodzic albo opiekun prawny. Podpis ucznia może zostać dodany pomocniczo, ale nie zastępuje podpisu rodzica lub opiekuna, jeśli wymagają tego zasady przyjęte w szkole.
Co powinno zawierać podanie o egzamin komisyjny?
Nie ma jednego uniwersalnego formularza obowiązującego w każdym liceum. Dokument powinien jednak zawierać elementy pozwalające dyrektorowi ustalić, kto składa wniosek, jakiej oceny dotyczy oraz z jakiego powodu uczeń ją kwestionuje:
- Dane wnioskodawcy – imię i nazwisko ucznia, klasa oraz dane rodzica lub opiekuna prawnego, jeśli uczeń jest niepełnoletni.
- Dane adresata – imię i nazwisko dyrektora oraz nazwa szkoły.
- Miejscowość i data – dokument powinien wskazywać dzień sporządzenia.
- Przedmiot i ocena – trzeba podać nazwę zajęć oraz roczną ocenę klasyfikacyjną, której dotyczy odwołanie.
- Żądanie – należy jasno napisać, że wnioskodawca zwraca się o przeprowadzenie egzaminu sprawdzającego.
- Uzasadnienie – najważniejsza część podania, w której trzeba wskazać konkretne uchybienia.
- Podpis – rodzica lub opiekuna prawnego w przypadku ucznia niepełnoletniego, a także ucznia, jeśli szkoła tego wymaga.
W uzasadnieniu można wskazać na przykład, że nie zastosowano kryteriów określonych w statucie, nie uwzględniono wymaganej formy sprawdzania wiadomości albo naruszono procedurę informowania o przewidywanej ocenie. Warto odwołać się do konkretnych zapisów statutu, a nie formułować ogólnych zarzutów.
Jak napisać merytoryczne uzasadnienie?
Uzasadnienie powinno odpowiadać na pytanie, jaki przepis, zapis statutu lub element procedury został naruszony. Sam fakt, że uczeń spodziewał się wyższej oceny, nie przesądza o podstawie do przeprowadzenia egzaminu sprawdzającego.
Nie należy wpisywać, że nauczyciel „nie lubi ucznia”, wystawił ocenę „na złość” albo że uczeń „zasługuje na więcej”. Są to subiektywne opinie, które nie pokazują naruszenia zasad oceniania. Argument powinien opisywać konkretne zdarzenie, dokument lub kryterium, na przykład pominięcie ustalonego sposobu poprawy pracy albo zastosowanie kryteriów innych niż te zapisane w statucie.
Wniesienie podania nie gwarantuje podwyższenia oceny. Postępowanie może zakończyć się utrzymaniem oceny, jeśli szkoła uzna, że została ustalona zgodnie z obowiązującymi zasadami.
Co sprawdzić przed złożeniem dokumentu?
Przed przekazaniem podania dyrektorowi sprawdź następujące elementy:
- Czy dokument został złożony w terminie 5 dni roboczych?
- Czy wskazano właściwy przedmiot, klasę i kwestionowaną ocenę?
- Czy uzasadnienie odnosi się do statutu szkoły lub zasad oceniania?
- Czy podanie podpisał rodzic albo opiekun prawny, gdy uczeń jest niepełnoletni?
- Czy dołączono kopie dokumentów lub innych dowodów potwierdzających opisane uchybienia?
Najważniejsze jest rozróżnienie trybu postępowania. Przy ocenie niedostatecznej chodzi zwykle o egzamin poprawkowy, natomiast zakwestionowanie sposobu wystawienia rocznej oceny wymaga wniosku o egzamin sprawdzający, potocznie nazywany komisyjnym.
Artykuł ma charakter informacyjny. W konkretnej sprawie należy sprawdzić aktualne przepisy oraz statut szkoły, który określa szczegółowe zasady oceniania i postępowania odwoławczego.
